Kristl Strubbe
Tevens
Er zijn van die kleine ergernissen. Hondenpoep op de stoep voor mijn deur, mensen die niet op hun beurt wachten. Maar niks kan tippen aan het woord. Ik ruk er me de haren van uit het hoofd.
De eerste keer dat ik in een officieel schrijven de woorden 'wegens materiële missing' las, dacht ik dat
het om te lachen was. Hoe is het mogelijk dat normale mensen zulke vreemde
woorden gebruiken? Is dat uit een misplaatste deftigheid? Of dwing je gezag af
door desalnietteminnen, geachtes, reedsen,
betreffendes, ingevolges en schrijvens
door je teksten te strooien?
De Nederlandse minister van Defensie Eimert van
Middelkoop doet daar niet aan mee. Een van zijn eerste beleidsdaden was de
woorden 'stoffelijk overschot' te
laten vervangen door 'lichaam'.
Met die troepen in Afghanistan heeft ie serieuze besognes aan zijn hoofd, zoals
soldaten die in lijkkisten terug naar huis komen. Maar hij praat er tenminste
over in klare taal.
Voor veel mensen is klare taal geen luxeprobleem.
Neem nu George, een al wat oudere aannemer, type meewerkende baas. Tot zijn 14
naar school gegaan, jarenlang hard gewerkt in de bouw, goed geboerd en
doortastend genoeg voor een eigen zaak met wat bouwvakkers in dienst. Is het al
bij iemand opgekomen dat die papierwinkel voor hem vaak onverstaanbaar is?
Of Monique, sociale huurster. Niet bijster
geschoold, maar toch moet ze een dik huurcontract tekenen en brieven vol
juridische termen lezen. Daarin vraagt de huisvestingsmaatschappij bijvoorbeeld
naar haar inkomen van 3 jaar geleden. Als ze die brief niet begrijpt en dat
niet op tijd laat weten, riskeert ze torenhoge huur te moeten betalen.
Dat al die standaardbrieven en formulieren omgezet
worden in klare taal lijkt me dus maar logisch. Het is niet alleen de overheid
die zo aan elke burger beter uitgelegd kan krijgen wat ze wil en doet. Ook
bedrijven varen daar wel bij. British Telecom heeft zo'n operatie klare taal
doorgevoerd. Het aantal klachten daalde meteen met 25 procent. In Amerika
bespaarde General Electric 275.000 dollar door gebruiksaanwijzingen in klare
taal om te zetten.
In mijn vorig leven als journalist bij het
televisienieuws was de richtlijn heel duidelijk: teksten moesten op het
taalniveau van een 14-jarige. Het is een hele klus om ingewikkelde staatszaken
te vertalen zodat je buurjongen ze ook begrijpt, zonder dat je op kleuterniveau
praat. De politicus, de vakbondsman, de woordvoerder, de communicatiemanager
die dat kan, heeft al een grote stap voor.
Maar het moet meer zijn dat een leuk label: mensen
hebben récht op heldere informatie. Alleen zo ben je zeker dat iedereen mee is.
Zo'n doorlichting moet dus gewoon systematisch gebeuren. Alleen al om 'schrijvens' zoals dit te vermijden:
'Naar
aanleiding van uw vraag met betrekking tot de algemene gemeentebelasting kunnen
wij het volgende melden. Het spijt ons u te moeten melden dat u op 1 januari
2007 niet alleen woonde.'
Kristl Strubbe (Open VLD) is gewezen journaliste, nu is ze schepen in Mechelen (www.kristlstrubbe.be)
Reacties
paul vonk - 26/11/08
Wat is volgens de overheid goed taalgebruik? Er valt over te twisten, maar logica is feitelijk en dus niet om over te wikken en te wegen.
Dus niet "Nooit geen (ik hoor het zelfs regelmatig op de TV)", niet "Hun zeggen (hun is gewoon een bezittelijk voornaamwoord)" en ook niet "Hij heb". Ik weet: het is een open deur, maar blijf me ergeren dat dit algemeen geaccepteerd wordt en wordt gebagatelliseerd.
Wegwijzer – Colofon – Contact – Vrijwaring – Opmerkingen en reacties
